Saturday, October 4, 2008
Tuesday, September 9, 2008
DEMOCRACY AROUND THE WORLD
India
Nonviolent resistance to British colonialism led by Mohandas (Mahatma) Gandhi and Jawaharlal Nehru brought independence to India in 1947. Its 1950 constitution, with 395 articles, is the longest written constitution of any independent nation. Over the past six decades, Indian democracy has weathered several bouts of sectarian violence and the country has remained unified.
In 2004, the Indian National Congress Party (INC) and its allies won an unexpected victory in the general election, defeating the National Democratic Alliance led by the Bharatiya Janata Party (BJP).
See "India's Democracy Has Many Voices."
Government
Executive -- India's executive branch is headed by a president and a prime minister.
• President Pratibha Patil, India’s first woman president, was elected by India’s Parliament and state legislatures to a five-year term in 2007.
• Prime Minister Manmohan Singh, India’s first Sikh prime minister, was appointed in 2004 after his INC Party led a coalition of political forces to an unexpected victory in legislative elections.
Saturday, September 6, 2008
ယု္
ယု္ဏင့္ဆာ. ယု္အဲဟွးဟွ၀္၊
ယု္ဆုိဒ္ဏွ္ ယု္အဲေ၀့ဍ၀္၊
ယု္ထူရူ့ ယု္အဲတ၀္တ၀္၊
ယ္ုဆု္ခႜာင္ ယု္အဲယု္လ၀္၊
ယု္လိက္ဏွ္ ယု္အဲယု္ပ၀္.၊
ယု္ထီ့ခါန္. ယု္အဲလုက္က၀္၊
ယု္ထီသုိ၀္ ယု္အဲသၞ၀့္။
ဏင့္ဆာ.- ဆုိဒ္- ထူရူ- ဆု္ခႜာင္၊
လိက္-ထီ့ခါန္.-ထီသုိ၀္ နုိဲစာင္၊
ဟု္မာဆုိင္ေ႓့မု္ဍဳဂ္ပါင္၊
ပညာ့ေဃွံ ဏွ္ ဟု္႓းကႜာင္၊
ဆံင္းမံင္းထာင္ စွ္ဆံင္းမံင္းထာင္၊
စွ္ဆံင့္မံင္း ေယာ၀္လာ.ေအယာင္၊
႓းဍံင္ဟု္ထင္း ေခါဟ္လံင္႓ႜာင္၊
ေခါဟ္လံင္ေဍာဟ္ အွ္ေ၀့နဳိဲစာင္၊
ထင္းထံင္ဍင္ဍီး ဍးစုိ၀္ယာင္။
´ဆု္ယ၀္ခါ့´
ဆု္ယ၀္ခါ့ေခါ၀္.အုဂ္၊
ေခါ၀္.သုိဲ့ထင္းဟု္လံင္႓ုဂ္၊
လီဟွယ့္ပ် သူးသူး၊
လင္အွ္ကြယ္ သိင္းလာယွဴး၊
သင့္၀၀္ေဖါဟ္ ဟွင္းကုိ၀္၊
လု္သိင္းခီ့ ယ္ုဟွဳိင့္စုိ၀္၊
ကႜင္ကႜာင္းဖ၀့္ ႓င္ဖါင္း၊
နဳိင္မုိင့္ထင္း ဟု္သာစာင္း၊
ကု္တုဂ္စုိဲ ဟု္စာ္၊
ထီ့လု္အွ္ ကၞာ့သာ္၊
ယးအွ္ကုံ လု္နံင္း၊
မႝီဟ္သီး လင္အင္းကံင္း၊
ေဍာဟ္အင္းခႜံင္ ခြိက္ယွး၊
ဆင္းၾသဳဂ္ အင္းခြယ္ပ်၊
ေဆ၀္ေဍဖႜာင္ သာအင္း၊
သီ့လင္ထုက္ ယး႓းယွင္း။
မာလုက္၀ယ္
ဖႜဳံေဖါဟ္လု္၀ီ.
ထုင္းလီ.ထုင္းထာင္
အးစာင္အးဖႜဳံ
လု္ကံင္.ဆု္မာ
လုက္ခႜာလင္႓ုိင္
ဍးလုိင္လု္ယ၀့္
ပ၀္.သ၀့္ထၝံင့္
လံင့္ကံင္လုက္ေခႜ
လု္ေက၀္ေဍလိက္
လင္႓ိက္လုဂ္ခႜာ ဏိင္းလု္ယာ။
ပု္႓ုိ၀္ဏါင္းယုိ၀္
ဍးစုိ၀္လင္.ခါင့္
သာဟွာင့္စြးတယ္
ဖုက္ဖယ္ဏံင္သာ
ဆ္ုမာပၱံင္
ေက၀္ဟွံင္လိက္လာဲ
တု္ကႜယ္ေဍာဟ္လင္ ဃွဴ့ဃွင္မာေလာဟ္ဖႜဳံယွင္ေဖါဟ္။
ဖံင္းပႝာ.မိင္္
ဖံင္းပႝာ.မိင္ မု္ေလာဟ္ကုိဲ
ေဖါဟ္သးကုိ၀္ဟွာေဍ။
အွ္ကုံေထာ၀္ခါင့္မြာဲ၀ွ၀ွ၊
ကုိ၀္ဟွာခါခႜိက္ပ်။
စာင္းလင့္ေ၀့ဖ၀္.ေဍမု္ဖံင္း
ေဖါဟ္သးေယွာတ္ေမံကံင္း။
သ၀့္မာတယ္ေ၀့ ပီပူပါ၊
က်ဳဂ္ေလံ ေဍကုိ၀္ယွာ။
ေဖါဟ္သးဟွင္ေပ၀့္ဟွာင္လု္ထိုင့္
က်ဳဂ္ေလံပါကုိ၀္ဖုိင့္။
ေဖါဟ္သးလုက္ဆိင့္႓းထုင္က်ာ
ထီ့ဖါ.က်ဳဂ္လင္သာ။
နဳိင္ဖ၀္.နဳိင္ဖ၀္.ေဍဖု္အ၀္
ကုိ၀္ပါင္သုဂ္ယွ၀္ယွ၀္။
ဆုိဒ္ဆတၞဳိင့္ ဟွးသးေအခုိင့္
၁။ စွ္သာလုက္ေခႜ ထီ့ခါန္ေၿပဏွ္၊
ဖံင္ေဖႜ႓းသာ ကုက္ကုိ၀္ဟွာလွ္။
ေဟွ၀္အြာဆုိဒ္ဆ ဖံင္ေဖႜ၀္႓းဏွ္
ေဏ၀.္႓းလု္ဖိုင့္ ဖံင္းေအခုိင့္ဟွဟ္။
ပု္လုိင့္အးဖႜံင္ ေအဍးခံင္ဍ၀္
လံင့္ကံင္ကုိ၀္႓ႜင္ ခုိ၀္ပု္ဍင္လ။
ဃွဴဃွင္မူးခြါ့ မြာဲတုင္.ဆာ့ခ၀့္
လု္ယာ့တာ္ေခါဟ္ ဆုိဒ္ဖႜဳံေဖါဟ္သီး
ပါေဍာဟ္ယုဂ္ယာန္း ႓းတုင္ယွင္းလွ္။
မူ.ထင္းေလင္.၀၀္ ထာင္အးထ၀္ဏွ္
ေဆ၀္ယွ၀္.၀ါဖႜင္ လု္မုဂ္ဍင္ဏွ္
ဖုိင့္ဃွင္ဖံင္းထး ေအခုိင့္ဟွဟ္။
၂။ အွ္ပါမုက္ကုိဲ မာလာ ေဃွ၀္ဟွဟ္
လုက္ေခႜစွ္သာ လိက္ေဟွ၀္အြာအွ္
အးဖါအးစိင္ ထံင္လုက္ကႜိင္ဏွ္
ကုိ၀္မိင္မာေလာဟ္ ေသွ္ေအေဍာဟ္ထ၀့္
တာ္ေခါဟ္ဍဳဂ္ပါင္ ဖႜံင္အးစုိင္ယ၀့္။
႓ုဂ္ယာင္မိင္ဖႜဟ္ ပညာ ့အွ္ဍ၀္
ယွဴး႓ွ္ေဍက်ဳိင္ ဆု္ဟွယ့္ၿပဳိင့္သီး
ဖႜံင့္နဳိင္အးဆင့္ ဖႜာဲသယ္ဃွင့္အး
ဍဳံဌာန့္ဆု္မာ ဆုိဒ္ဟွင္.ခႜာခ၀့္
ထ႟ာေဖွ္ကဲ ဖႜံင့္ဟွးဖႜဲယ၀့္
ဍဳဂ္ဏဲလ၀္လင္ ပညာ့ဖါန္ဏွ္
အး႓ႜင္ဖံင္းထး ကုိ၀္ဖုိင့္ဟွဟ္။
၃။ ႓္ွ္လာ.ထုက္သုဲိ့ အင္းကုဂ္ဃွဳဲိဏွ္
ေဍာဟ္ေၿပဖုက္ကႜံင္ ၾသဳက္ထံင္သီး
ပၱံင္တာင္၀ယ္ ကဲဖုက္ဖယ္လွ္။
ကးဟွယ္လု္ဖႜဟ္ ေ႓့သာအွ္ဍ၀္
ေဍာဟ္ထ၀့္ဆု္မာ ဆုိဒ္ဟွာင္.ခႜာ႓၀့္
ေဟွ၀္အြာကုိ၀္စာင္ တာင္ဍဳဂ္ပါင္ယ၀့္
ေလ၀္ထာင္လု္ကး ထီသုိ၀္အးလ၀္ ဆု္ဍးအဲကုဲ
ေ႓့ေဖါဟ္လီဟွဟ္ သီ့ကႜီေယာ၀္.ဆုိင္
လု္လုက္ုလုိင္ဏယ့္ လုက္ဖုိင္မိင္ဖႜဟ္
ယွဴး႓ွ္ကုိ၀္႓ႜင္ ထုက္ေကာ၀္ၾကင္လွ္
သာယင္သံင္းထ လ၀္ဟွဳိင့္လွ္။
စ၀္အဲဆုိဒ္
Friday, September 5, 2008
Rifts behind Thailand's political crisis
It has been nearly two years since an unexpected military coup deposed then-Prime Minister Thaksin Shinawatra and appeared to freeze Thailand's democratic evolution in its tracks.
The country has experienced 15 months of benign military rule, the drafting of a new constitution, and a general election which returned a party run by Mr Thaksin's allies to office.
Yet there is still a sense of unending crisis, of a country still deeply polarised over the former prime minister and his attempts to transform Thailand.
The occupation of the main government offices in central Bangkok this week by protesters from the People's Alliance for Democracy (PAD) has underscored just how difficult it is to end this turbulence.
Thaksin's critics
The PAD first emerged in September 2005. At the time it was a largely personal crusade by maverick media mogul Sondhi Limtongkul, once a passionate Thaksin supporter who turned on his former mentor after feeling abandoned when his business went bankrupt.
But it picked up momentum at the end of that year as public unease grew over the tax-free sale of the Shinawatra family telecoms business for an estimated $2bn (£1bn) and escalated into a movement that helped bring the seemingly impregnable Thaksin administration down.
Most Thais probably thought that was the last they would see of the PAD.
A tank on a highway in Bangkok, on 25 September 2006
The PAD was behind the street protests that preceded the coup in 2006
But in May this year the movement reformed, starting a series of boisterous demonstrations that have periodically brought central Bangkok to a halt.
There are a number of factors that explain why this happened.
Firstly, the key PAD leaders, in particular Sondhi Limthongkul and Chamlong Srimuang, an ascetic former military general and mayor of Bangkok who played a key role in the anti-government protests back in 1992, remained virulently opposed to allowing any of Mr Thaksin's associates a role in government.
They rejected last December's election victory by the pro-Thaksin People's Power Party (PPP), arguing it was achieved by vote-buying (the impartial Election Commission contradicts this view).
Samak Sundaravej has proved surprisingly skilful in handling the challenge from the PAD, despite a series of verbal gaffes early on in his term
They have now refined their argument to propose rural voters in Thailand are too poorly educated to be allowed to elect a parliament, and that it should be a largely appointed body instead.
The PAD has also ridden a national wave of anxiety over the future of the monarchy, once 80-year-old King Bhumibol Adulyadej is no longer on the scene.
Its supporters believe Mr Thaksin and the PPP have a republican agenda - hence the sea of yellow shirts seen at PAD rallies, yellow being the colour associated with the king.
Government bungles
Secondly, Thaksin Shinawatra made a triumphant return to Thailand in February. He insisted he had abandoned any political ambition, but few believed him, and he was widely assumed to be funding and influencing the governing party.
Although banned from holding political office for five years, with his own party in government many Thais assumed he would find a way to overturn the ban, and dismiss various charges of corruption and abuse of power that were pending against him.
File image of Prime Minister Samak Sundaravej
The PAD accuse Prime Minister Samak Sundaravej of incompetence
Thirdly, the government of Samak Sundaravej bungled its first months in office, and provoked fears that it was more concerned with helping Mr Thaksin than sorting out the country's other problems.
Its attempt to revise the military-drafted constitution was the spark that brought the PAD out on the streets in May. They feared constitutional amendments might offer a legal justification for throwing out the charges against Mr Thaksin.
The PAD also accused the government of being corrupt, incompetent and authoritarian.
When the government agreed to support Cambodia's bid to have a disputed temple on their common border listed as a World Heritage Site, the PAD saw this as selling out Thai sovereignty for Mr Thaksin's business interests in Cambodia. The resulting row forced the foreign minister, who had once been Mr Thaksin's lawyer, to resign.
Skillful handling
However developments in recent weeks have undermined the PAD's claims.
The government backed away from changing the constitution, although it still says it wants to do this. It allowed a no-confidence debate in parliament.
Then the legal cases against Mr Thaksin started moving with surprising speed and vigour. His lawyers were jailed for contempt of court. His wife was sentenced to three years in prison for tax evasion. Reading the signs, the family moved back into exile in Britain.
Samak Sundaravej has proved surprisingly skilful in handling the challenge from the PAD, despite a series of verbal gaffes early on in his term.
He has built a close relationship with the military, in particular with army commander General Anupong Paochinda and General Prayuth Chanocha, the commander of the crucial First Amy Division, based in Bangkok.
The support of these two men would be crucial for any military challenge to the government.
In addition, both are known as staunchly loyal to the monarchy, helping burnish Mr Samak's own royalist credentials. Mr Samak has listened to the police, the army, and most importantly, the king, and handled the protests with restraint.
By contrast the PAD now appears to have overplayed its hand. Mr Sondhi and Mr Chamlong have both called this a last-ditch attempt to overthrow the government, and their actions smack of desperation. Many Thais who once sympathised with the PAD have now turned against it.
The atmosphere in Bangkok, though, remains charged and volatile. The PAD is well-funded, and is believed to have support in some very high circles, including factions of the military.
The rifts which opened up at the start of this decade, when Thaksin Shinawatra worked out how to win unbeatable parliamentary majorities, and then used them to drive through his ambitious and controversial policies, are still wide open.
Thursday, August 28, 2008
An Obama-Biden Foreign Policy
Barack Obama, we are told, chose Joe Biden to be his running mate because he needed an older man, more experienced in foreign policy, to fill the gaps in his resume and reassure American voters that the United States would be safe under an Obama presidency. That’s true, but it is assumed that he also chose him because Biden’s views on foreign policy are not radically different from his own. Since American foreign policy still affects almost everybody in the world, that makes Biden’s views very interesting.
Joe Biden, now 65, has been a senator since he was 29. For almost half that time he has been a member of the Senate Foreign Relations Committee, which he now heads. He has been around long enough to leave plenty of evidence about his view and his reflexes, and it is safe to say that he qualifies as a liberal interventionist (or, as they say on the other side of the Atlantic, a liberal imperialist). He has never met an international problem that he didn’t think the US should help to solve.
Unlike the neo-conservatives, who are brothers under the skin to the liberal interventionists, Biden does not believe that every problem in the world can be solved by the application of US military power, but he does think that many of them can. He backed the US military intervention in Bosnia, the bombing of Serbia during the Kosovo crisis, the invasion of Afghanistan after 9/11, and the invasion of Iraq (although he subsequently had the grace to admit he was wrong and apologise for that).
Indeed, the Democratic vice-presidential candidate has even called for the use of US troops in Sudan, unilaterally if necessary. He would doubtless agree with Obama’s famous remark (over Iraq) that he was not against all wars, just against dumb ones – but Biden’s criteria for which wars are dumb wars are not very discriminating. A unilateral US military intervention in Sudan would make the Iraq fiasco look like a wise act of statesmanship.
On larger issues, by contrast, Biden has usually been a voice of moderation among the chorus of Democratic hawks vying to outdo their Republican colleagues in their hostility to Russia and their enthusiasm for the "war on terror." He did support the expansion of NATO right up to Russia’s frontiers (and visited Georgia immediately after the recent fighting), but he has resisted the temptation to paint Russia as the Soviet Union in sheep’s clothing. And his contempt for the "war on terror" has been consistent and exemplary.
"Terror is a tactic," Biden has said. "Terror is not a philosophy." It is a mantra that everybody in US politics should be required to chant each morning before work, even if it is slightly inaccurate. ("Terror" is actually an emotion. "Terrorism," however, is a tactic – a political tool or technique, more precisely – that can be used in support of a wide variety of causes. It is as misleading to declare war on terrorism as it would be to declare war on propaganda.)
Knowing this has enabled Biden to concentrate (most of the time, at least) on the need to eliminate the particular groups of terrorists that had attacked the United States, who were mostly located in Afghanistan and Pakistan. When he briefly supported the invasion of Iraq, he did not do so out of an ignorant belief that Saddam Hussein had links with those terrorists. It was his liberal interventionism that drove his decision, combined with a naive belief that the US intelligence services would not bend the evidence on Iraq’s alleged weapons of mass destruction to serve the president’s purposes.
So that is Joe Biden’s take on foreign policy, and it probably isn’t vastly different from Barack Obama’s. The difference lies mostly in the "experience" factor, which tells you all you needed to know about the value of experience in these matters. It is Biden’s long residence at the heart of the Washington political/military/intelligence machine that makes him such a conventional character.
All that stuff about Obama being "not ready to lead" is simply a coded warning that he might not lead in the time-honoured, conventional way. John McCain certainly would, and so would have Hillary Clinton if she had won the Democratic nomination The selection of Joe Biden as his running mate is intended to allay those fears by linking Obama to someone who is deeply embedded in the conventional wisdom, but it doesn’t actually prove that Obama is too.
There is still room for suspicion that Barack Obama harbours a secret desire to lead move American foreign policy in a quite different direction, away from the traditional great-power realpolitik and the occasional forays into liberal interventionism. That would probably appal Biden, and it would horrify the rest of the Washington establishment.
Vice-presidents don’t have a veto, so the choice of Biden poses no problem there. But the Washington establishment probably does have a veto, so whatever Obama intends, Biden will not be disappointed by the outcome.
ဖႜဳံေဖါဟ္ထာ္႓ံင္
ဆုိဒ္ေဖါဟ္ဖႜဳံယုိ၀္ ထာ္႓ံင္အုိ၀္ဏွ္
ဏဲစုိ၀္မု္လ၀္ လု္ေကာ၀္ဒ္ွခါ့
အ္ွထ၀့္ေခါဟ္လံင္ မာဲြထာ္႓ံင္အ္ွ
အု္ဖႜံင္လ၀္ထာင္ ယွာ.ဆု္ခႜါင္႓၀့္
လု္စာင္ေမာ၀္ေခါဟ္ ဖႜဳံဆုိဒ္ေဖါဟ္လ၀့္
ပါေဍာဟ္ေမာ၀္.စြး မာဲြေ၀့အးဍ၀္
လု္ဖးမုဂ္႓်ာ ထူရူ႕ခႜာဏ္ွ
႓းမာေမာ၀္.ထာ္ မာဲြကုိ၀္.႓ႜာ္လ္ွ။
အ္ွဍာ္လု္ထ၀္ ကုိ၀္ဆု္ယ၀္ဟွဟ္
အင္းအ၀္ခါစြး ဆုိဒ္လု္ဖးခ၀့္
မာဲြ႓းစာင္းလင္ ေခါဟ္လံင္ဆင္ဖ၀့္
ထံင္ျပင္ပၱီ လု္ေကာ၀္႓ီထ၀့္
ကုိ၀္.ဏီစာင္းဟွာ သီ့ဃွဳဲးအြာဏ္ွ
၀ီးလာယွဳဂ္ေဖႜ၀္. သာမဲေဆ၀္လ္ွ။
မာေဏ၀္အု္ထုိ၀္ ၀ီးလာကုိ၀္လၜ
လု္အု္၀္ခါင္.စူး ေမ၀္ထံင္ဍဴးဍ၀္
ေဍလူးသၞ၀့္ ေမ၀္ထံင္ဖ၀့္သယ္
လင္.ထ၀့္ေခါဟ္ဍံင္ ခႜိဳ၀္လင္ဟွံင္ဏ္ွ
ေျပယွံင္နုိ၀္စၚ ယုက္ထ၀့္ဆာ္ဟွဟ္။
အု္ထာ္အ္ွ၀ယ္ ဟွယ့္လင္တယ္႓၀့္
အင္းဃွယ္လု္ထ၀္ မာဲြလင္ပ၀္အ္ွ
႓ါဖ၀့္လု္စာင္ ထူရူ႕ယာင္ထင္း
အးကာင္ေထံဖါ သုဂ္လင္သာဖ၀္.
ဆု္ဍာထံင္လင္ ခါန္.ပု္ယင္လ္ွ
ဍဳံဌာန္႔ ပၱံင္အးတယ္ဟွဟ္။
မာန္က်ာ္အဲဆုိဒ္
႓ုံးကု္တိက္
မညီညြတ္မႈေၾကာင့္ ေပးဆပ္ရသည့္ အဖိုးအခမ်ား
မန္မာ့ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားမႈမ်ား၏ ဦးတည္ရည္မွန္းခ်က္မ်ား မဆံုး႐ႈံးလိုပါက ယခုအခ်ိန္တြင္ မိမိကိုယ္မိမိ ျပန္လည္ေ၀ဖန္ သံုးသပ္မႈမ်ား မျဖစ္မေန လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္ေနေပၿပီ။
ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားမႈက ႏွစ္ ၂၀ တိုင္ခဲ့ေလၿပီ။ လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္ ၂ ခု ကာလအတြင္း မည္သည့္ေအာင္ျမင္ မႈမ်ားရခဲ့သနည္း။ လႈပ္ရွားမႈ၏ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ဆီသို႔ ပို၍ နီးကပ္ လာျခင္း ရွိ မရွိ ဆိုသည့္ ေမးခြန္းမ်ား ထုတ္ရပါ ေတာ့မည္္။
ထုိေမးခြန္းမ်ားကို အေျဖထုတ္ရန္ ၈ ေလးလံုး လႈပ္ရွားမႈမ်ားတြင္ ပါ၀င္ခဲ့ေသာ ေက်ာင္းသားေဟာင္း ၅ ဦး၏ ကံၾကမၼာကို ေလ့လာၾကည့္႐ႈသင့္သည္။ ေသြးစြန္းေသာ ထိုေန႔ရက္မ်ားတြင္ သူတို႔တေတြ အတူတကြ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားျဖင့္ မေမာမပန္း ခ်ီတက္ခဲ့ၾကဖူးသည္။
၁၉၈၈ ခုႏွစ္တြင္ အသက္ ၂၀ အရြယ္သာရိွေသးေသာ ကိုထြန္းျမင့္ေအာင္က ယခုအခါ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တေနရာတြင္ ပုန္းေအာင္း ေနရ၏။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းမွစ၍ အက်ဥ္းေထာင္ ၅ ခုသို႔ ၀င္ခ်ည္၊ ထြက္ခ်ည္ျဖင့္ ဘ၀ကိုျဖတ္သန္းခဲ့ရင္း အက်ဥ္းသား ဘ၀ကို လံုလံုေလာက္ေလာက္ ခံစားေတြ႔ႀကံဳခဲ့ဖူးၿပီးျဖစ္သည့္ ကိုထြန္းျမင့္ေအာင္မွာ အသက္ ၄၀ အရြယ္ယခုတိုင္ ၀ရမ္းေျပး ဘ၀ျဖင့္ စစ္အစိုးရ၏ အဖမ္းအဆီး မွ လြတ္ရန္ တိမ္းေရွာင္ေနရသည္။
၁၉၈၈ ခုႏွစ္ လူထုအံုႂကြမႈတြင္ ပါ၀င္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ေထာင္ဒဏ္ ၁၆ ႏွစ္ က်ခံခဲ့ရေသာ ကိုတင္ေအးကေတာ့ ယခုအခ်ိန္တြင္ ျပည္ပသို႔ထြက္ေျပး လာခဲ့ၿပီး ထုိင္းႏိုင္ငံ၊ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕တြင္ ေနထိုင္လွ်က္ရွိသည္။ သူက ျပည္ ေျပးဘ၀ျဖင့္ ေလာေလာဆယ္ လြတ္လပ္မႈကို ခံစားေနရခ်ိန္တြင္ သူ႔ခ်စ္သူ မႏုိဘယ္ေအးက ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အရက္စက္ဆံုးဟု နာမည္ႀကီးသည့္ အင္းစိန္ ေထာင္ အက်ဥ္းခန္းတခုထဲ၌ ဒုတိယအႀကိမ္ေျမာက္ ေထာင္ဒဏ္ က်ခံေနရသည္။
လက္ရွိ ထုိင္းႏိုင္ငံ၊ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕တြင္ ေနထိုင္လွ်က္ ရွိေသာ ကိုေအာင္ႏုိင္ဦးႏွင့္ ကိုညိဳအုန္းျမင့္တို႔ ႏွစ္ဦးကမူ ရက္စက္ၾကမ္း ၾကဳတ္ေသာ စစ္အစိုးရ လက္ေအာက္တြင္ ေျပးလႊား႐ုန္းကန္ေနရသည္ထက္ ျပည္ပတြင္ ေနထိုင္ျခင္းက ပို၍ေကာင္းသည္ ဟု ယူဆကာ ဤလမ္းကို ေရြးခ်ယ္ခဲ့ၾကသည္။
ကိုညိဳအုန္းျမင့္ ကူညီ ဖြဲ႕စည္းေပးခဲ့သည့္ ရန္ကုန္ရိွ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (လူငယ္ဌာနခြဲ) ကမူ အႏၲရာယ္မ်ားစြာ ၾကားတြင္ ဆက္လက္ လႈပ္ရွားေနၾကဆဲျဖစ္သည္။
ကိုေအာင္ႏုိင္ဦးကေတာ့ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္တြင္ နယ္စပ္၌ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ား ဒီမိုကရက္တစ္တပ္ဦး (ABSDF - ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ တခုတည္းေသာ ေက်ာင္းသား တပ္မေတာ္) ၏ ႏိုင္ငံျခားေရး အတြင္းေရးမႉး အျဖစ္ တာ၀န္ယူခဲ့ဖူးသည္။
ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ ၅ ဦးက ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ဖိႏွိပ္မႈမ်ားၾကားမွ ႐ုန္းကန္ လႈပ္ရွားေနၾကသည့္ ေထာင္ေပါင္း မ်ားစြာေသာ ျပည္သူမ်ားႏွင့္ ျပည္ပ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ အခက္အခဲမ်ားျဖင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား မ်ားကို ကိုယ္စားျပဳေနသည့္ျပင္ ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီအေရး လႈပ္ရွားမႈ၏ ပံုရိပ္ ကဲ့သို႔လည္း ျဖစ္ေနသည္။ ထို႔အျပင္ ၄၆ ႏွစ္ၾကာ အာဏာရွင္ စစ္တပ္ ႀကီးစိုးေရး ၀ါဒေအာက္မွ တုိင္းျပည္တခု၏ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေန ကိုလည္း ေဖာ္ျပေပၚလြင္ ေနေစသည္။
ထို ၅ ဦးသည္ မတူညီေသာ လမ္းေၾကာင္း မ်ားေပၚတြင္ ေရြးခ်ယ္ ေလွ်ာက္လွမ္း ေနခဲ့ၾကေသာ္လည္း ၎တို႔၏ ဘံုရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္ ကေတာ့ အတူတူပင္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ အဖိႏွိပ္ခံေနရေသာ သူတို႔၏ တိုင္းျပည္အတြက္ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ တည္ေဆာက္ရန္ ရည္သန္ထားၾကၿပီးလည္း ျဖစ္သည္။
ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ၾကာ၍ ျပန္ၾကည့္ေသာအခါတြင္ ထိုရည္မွန္းခ်က္က ပိုမို မႈန္၀ါးလာသလို ရွိေနသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ ထိုသို႔မႈန္ဝါးခဲ့ရသည္ကို ျပန္လွန္စစ္ေၾကာရန္ လိုအပ္ၿပီျဖစ္၏။
ျမန္မာ စစ္အစိုးရက တိုင္းျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္းမရိွသည့္ ကိစၥအေပၚ မည္သူမွ် အျငင္းမပြား။ လူထုအေပၚ မတရား ရက္စက္စြာ ဖိႏွိပ္ေနေသာ ကိစၥကလည္း ေမးခြန္းထုတ္စရာ မလိုေတာ့ပါ။ အလားတူ ျပစ္ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔ျခင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀န္း၏ ဖိအားေပးမႈမ်ားက ထိေရာက္မႈ မရွိေၾကာင္းလည္း အထင္းသား ေပၚလြင္ေနၿပီ ျဖစ္သည္။
အႏွစ္ ၂၀ ဆိုေသာ အခ်ိန္ကာလတခုသည္ ရက္စက္ေသာ စစ္အစိုးရ၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ခံစားက် ေရာက္ေနရသည့္ တိုင္းျပည္တခု အေနႏွင့္ အေျခခံ အေျပာင္းအလဲမ်ား ျဖစ္ေပၚလာေစရန္ မလံုေလာက္ေသးသည့္ အခ်ိန္ ျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ဒီမုိကေရစီ ရရိွေရးအတြက္ ဘ၀မ်ားကို ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံထားၾကရသည့္ အတိုက္အခံမ်ား အတြက္မူ တဘ၀စာ ျဖစ္သြား ႏုိင္ပါသည္။ ယခုအခ်ိန္က ေလးေလးနက္နက္ ျပန္လည္ ဆန္းစစ္ ေမးခြန္းထုတ္ရမည့္ အခ်ိန္ ျဖစ္သည္။ သို႔မွသာ အင္အားသစ္တခု ေပၚထြန္းလာမည္ဟု လူအမ်ားက ယံုၾကည္ ေနၾကသည္။
“က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြက မပါးနပ္ၾကဘူး။ သူတို႔ေတြက သာမာန္ ႐ိုး႐ိုး ႏိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားသူ အဆင့္ေလာက္ပဲ ရွိတယ္။ ဒီထက္ပိုမရင့္က်က္ေသးဘူးလို႔ က်ေနာ္ထင္တယ္။ သူတို႔ေတြက အာဏာကို ဘယ္လို ယူရမယ္ဆိုတာ မသိဘူး။ သူတို႔မွာ မဟာဗ်ဴဟာက်တဲ့ မူ၀ါဒေတြလည္း မရိွဘူး” ဟု တက္ႂကြ လႈပ္ရွားသူ တဦးဘ၀မွ ႏုိင္ငံေရး အကဲ ျဖတ္တဦး ျဖစ္လာခဲ့သူ ကိုေအာင္ႏိုင္ဦးက ေျပာသည္။
၁၉၈၈ ခုႏွစ္ လူထုအံုႂကြမႈတြင္ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္အမ်ားစုမွာ လူထုေနာက္သို႔ လုိက္ေနခဲ့ျခင္းသာျဖစ္ၿပီး လူထုကို ဦးေဆာင္ခဲ့သူမ်ား မဟုတ္ၾကဟု ၎က ဆိုသည္။
သို႔ေသာ္လည္း မႀကိဳးပမ္းခဲ့ျခင္းေတာ့ မဟုတ္ခဲ့ေပ။ ေက်ာင္းသားမ်ားက လူထုအံုႂကြမႈကို စတင္ လိုက္သည္ႏွင့္ မၾကာမီ မွာပင္ လြတ္လပ္ေရးဖခင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ သမီးျဖစ္သူ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ အပါအ၀င္ ၾသဇာတိကၠမႀကီးေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားက လႈပ္ရွားမႈအတြင္း ပါ၀င္ပူးေပါင္းကာ လူပ္ရွားမႈႀကီးကို ဦးေဆာင္ႏိုင္ရန္ အားထုတ္ခဲ့ၾကသည္။
တိုင္းျပည္တျပည္လံုးတြင္ အာဏာရွင္စနစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အဆံုးသတ္၍ ဒီမိုကေရစီ အေျပာင္းအလဲမ်ား ေပၚေပါက္ေရး အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား၊ စိတ္အားထက္သန္မႈမ်ားျဖင့္ ျပည့္ႏွက္ေနခဲ့သည္။
“ေဒၚစု၊ ဦးေအာင္ႀကီး၊ ဦးႏု အဲဒီလိုု ၾသဇာႀကီးတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ ေတြမ်ဳိး တိုင္းျပည္သမိုင္းမွာ ဘယ္တုန္းကမွ မရခဲ့ဖူးဘူး၊ ဒါေပမယ့္ ၀မ္းနည္းဖို႔ ေကာင္းတာက အဲဒီေခါင္းေဆာင္ ေတြက အခြင့္အေရးကို အမိအရ မဆုပ္ကိုင္ႏိုင္ခဲ့ၾကဘူး” ဟု ကိုေအာင္ႏိုင္ဦးက ေျပာျပခဲ့သည္။
ထိုေခါင္းေဆာင္ ၃ ဦးမွာ ညီညြတ္ေရးကို ပစ္ပယ္၍ ၎တို႔ လမ္းေၾကာင္းေပၚတြင္သာ ေလွ်ာက္ခဲ့ၾကသည္ ဟု သူကဆက္ေျပာသည္။
“တကယ္လို႔မ်ား သူတို႔သာ ညီညြတ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ဇာတ္လမ္းက တမ်ဳိးတဖံု ျဖစ္လာမွာ” ဟု ၎က ဆို၏။
ဆက္လက္၍ ကိုေအာင္ႏိုင္ဦးက စစ္တပ္အေနႏွင့္ တိုင္းျပည္ကို မထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ေတာ့သည့္အခ်ိန္တြင္ ထိုေခါင္းေဆာင္မ်ားက ညီညြတ္စြာျဖင့္ ၾကားျဖတ္အစိုးရဖြဲ႔ျခင္း သို႔မဟုတ္ အရပ္သားအစိုးရ တရပ္ ေအာက္မွ ေစ့စပ္ညိႇႏိႈင္းရန္ ကမ္းလွမ္းျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သင့္သည္ဟု ေျပာသည္။
ထိုအခ်ိန္က ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ ဦးေဆာင္သည့္ အရပ္သား အစိုးရတရပ္ ရိွေနခဲ့ခ်ိန္ ျဖစ္သည္။ ဦးေန၀င္းႏွင့္ သူ၏ အရိုက္အရာဆက္ခံသူ “သားသတ္သမား”ဟု နာမည္ႀကီးသည့္ ဦးစိန္လြင္တို႔ ျပဳတ္က်ခဲ့ရၿပီးေနာက္ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ က သမၼတအျဖစ္ ခန္႔အပ္ခံခဲ့ရသည္။
၁၉၈၈ လႈပ္ရွားမႈ၏ အဆိုး၀ါးဆံုးေသာ အမွားမ်ားအနက္ တခုမွာ ညီညြတ္ေရး ကင္းမဲ့ခဲ့ျခင္း ျဖစ္၏။ ဧရာ၀တီမဂၢဇင္းက ခ်ဥ္းကပ္ေမးျမန္းခဲ့ေသာ လႈပ္ရွား တက္ႂကြသူ အမ်ားစုႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးသမား အမ်ားစုက ထိုအခ်က္ကို ၀န္ခံခဲ့ၾကသည္။
ညီညြတ္ေရးဆိုသည္မွာ အာဏာရွင္အစိုးရတိုင္း ယခင္ကတည္းက တုန္လႈပ္ခဲ့ၿပီး ယခုတိုင္ ၎တို႔၏ ႏွလံုးသားအတြင္း ကိန္းေအာင္းေနေသာ စိမ့္၍ ေၾကာက္ရြံ႕ေနသည့္ ကိစၥ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုမ်ားက အားထားႏိုင္သည့္ အထိေရာက္ဆံုး လက္နက္တခုလည္း ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း အတိုက္အခံမ်ားက ယခုတိုင္ ညီညြတ္ေရးကို မဆုပ္ကိုင္ ႏိုင္ၾကေသးေပ။ ညီညြတ္ျခင္းကင္းမဲ့ေနျခင္း ေၾကာင့္လည္း အာဏာရွင္ စစ္အစိုးရအတြက္ သက္ဆိုးရွည္ခြင့္ ရေနေစ ျခင္းျဖစ္သည္။
သာဓကအားျဖင့္ ၾသဇာတိကၠမႀကီးမားေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားျဖစ္သည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ ဗိုလ္မႈးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးေအာင္ႀကီး ႏွင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း ဦးတင္ဦး တို႔ ဦးေဆာင္မႈေအာက္တြင္ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ေသာ အဓိကအတိုက္အခံ ႏုိင္ငံေရး ပါတီ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (အန္အယ္လ္ဒီ) သည္ပင္လ်င္ ညီညြတ္ေရးကုိ ေအာင္ျမင္စြာ မတည္ေဆာက္ႏုိင္ခဲ့ေပ။ ဦးေအာင္ႀကီးက ပါတီေခါင္းေဆာင္ပုိင္းမွ ခြဲထြက္ကာ ေနာက္ပိုင္းတြင္ သူ႔ ကိုယ္ပိုင္ပါတီကို တည္ေထာင္ခဲ့သည္။
အာဏာရွင္စနစ္ဆန္႔က်င္ေရး အင္အားစုမ်ားအၾကား မညီညြတ္ခဲ့သည္မွာ ယခုမွမဟုတ္။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ မတိုင္ခင္ ႏွစ္ ကာလမ်ားစြာ ကတည္းကပင္ ျမန္မာ့သမိုင္းတြင္ ရိွခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု လူထုအံုႂကြမႈ ကာလအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံလံုး ဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသား သမဂၢမ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (ဗကသ) ၏ ေခါင္းေဆာင္ တဦးအျဖစ္ တာ၀န္ယူခဲ့သူ ကိုတင္ေအးက မွတ္ခ်က္ခ်သည္။
“၂၀ ရာစုႏွစ္ အေစာပိုင္းကာလ ၿဗိတိသွ်အုပ္ခ်ဳပ္မႈကို တြန္းလွန္တဲ့ ကာလမွာ ကတည္းက ႏိုင္ငံေရး အင္အားစုေတြၾကားမွာ တကြဲတျပား ျဖစ္ေနခဲ့တာ” ဟု သူကေျပာသည္။
၁၉၈၈ ခုႏွစ္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ အစည္းအေ၀းတခုတြင္ ညီညြတ္ေရး မရႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ရန္ကိစၥမ်ား ပ်က္ျပားခဲ့ရပံုကိုလည္း ကိုတင္ေအးက ျပန္ေျပာင္းေျပာျပခဲ့သည္။
“ဒါက ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီေတြ က်င့္သံုးခဲ့တဲ့ ေသြးခြဲ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စနစ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေနတာလို႔ ေျပာၾက ေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔သာ ခိုင္ခုိင္မာမာနဲ႔ ညီညြတ္ေနမယ္ ဆိုရင္ ဘယ္သူကမွ ေသြးခြဲလို႔မရပါဘူး” ဟု သူကဆိုသည္။
အမွန္တရားႏွင့္ တရားမွ်တမႈအတြက္ မားမားမတ္မတ္ ရပ္တည္႐ံု တခုတည္းျဖင့္ မလံုေလာက္ဟု ၾသဇာႀကီးေသာ ၈၈ မ်ဳိးဆက္ ေက်ာင္းသားမ်ားအုပ္စု၏ ေခါင္းေဆာင္တဦးျဖစ္သူ ကိုထြန္းျမင့္ေအာင္က ဆိုသည္။ သူကဲ့သို႔ေသာ က်န္ ၈၈ မ်ဳိးဆက္ ေက်ာင္းသားအုပ္စု ေခါင္းေဆာင္အားလံုး ယခုအခ်ိန္တြင္ ေထာင္ထဲေရာက္ေနၾကၿပီ ျဖစ္သည္။
“က်ေနာ္တို႔ေတြက အမွန္တရားနဲ႔ တရားမွ်တမႈကို ခိုင္ခိုင္မာမာ ဆုပ္ကိုင္ ထားတာေတာ့ မွန္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒါေတြကို ဆုပ္ကိုင္ထား႐ံု နဲ႔ေတာ့ အလုပ္မျဖစ္ေသးဘူးဗ်။ အဲဒီလို အမွန္တရားဘက္၊ ျပည္သူ႔ဘက္မွာ မားမား မတ္မတ္ ရပ္ေနလို႔ပဲ တေန႔ ဒီတိုက္ပြဲ ေအာင္ျမင္ရမယ္ဆိုတာ ယံုၾကည္ထားၿပီးသားပါ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီေန႔က ဘယ္ေတာ့လဲ။ က်ေနာ္တို႔ ေျမးျမစ္ေတြ လက္ထက္ က်မွလား” ဟု ကိုထြန္းျမင့္ေအာင္က ဆက္ေျပာသည္။
ဒီမိုကေရစီအေရး လႈပ္ရွားသူမ်ား အားလံုး ပိုမိုႀကီးမားသည့္ အနစ္နာခံ စြန္႔လႊတ္မႈမ်ား ေပးဆပ္ရန္ အသင့္ရွိ ေနၾကသည္ဟု သူကဆိုသည္။
“ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔ ေလးေလးနက္နက္ စဥ္းစားသင့္တာကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ စြန္႔လႊတ္အနစ္နာခံမႈ တခုတည္းနဲ႔ ေအာင္ပြဲ ရ၊ မရ ဆိုတာပါပဲ” ဟု သူက ႏိႈင္းႏိႈင္းဆဆ ေျပာသည္။
၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွ စ၍ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ႏုိင္ငံေရး လႈပ္ရွား တက္ႂကြသူ မ်ားကို စစ္အစိုးရက ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈ မ်ားျဖင့္ နာမည္ႀကီးသည့္ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားတြင္ ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းခ် ထားခဲ့ၿပီး အနည္းဆံုး ႏိုင္ငံ ေရးအက်ဥ္းသား ၁၃၇ ဦးက စစ္အစိုးရ၏ သံတုိင္မ်ား ေနာက္ကြယ္တြင္ အသက္ဆံုး႐ႈံး ခဲ့ရသည္ဟု ထိုင္းႏိုင္ငံအေျခစိုက္ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္း သားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (ျမန္မာျပည္) (AAPP) က ထုတ္ ျပန္သည့္ ကိန္းဂဏန္းမ်ားအရ သိရွိရပါသည္။
ထိုမွ်မက ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ လူထုအံုႂကြမႈႀကီးအား ျပင္းထန္စြာ ၿဖိဳခြင္းခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေထာင္ေသာင္းခ်ီေသာ လႈပ္ရွား တက္ႂကြသူမ်ားလည္း ျပည္ပသို႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ခဲ့ၾကရသည္။
တကုိယ္ေရ စြန္႔လႊတ္မႈမ်ားအတြက္ အဆင္သင့္ျပင္ဆင္ထား႐ံုမွ်ျဖင့္ မလံုေလာက္ဘဲ ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ မ်ား အေနျဖင့္ လက္ေတြ႔က်ေသာ မဟာဗ်ဴဟာ၊ ရွင္းလင္းေသာ ေခါင္းေဆာင္မႈႏွင့္ ညီညြတ္ေရးအတြက္ ပိုမို အာ႐ံုစိုက္သင့္သည္ဟု ကိုထြန္းျမင့္ေအာင္က ေျပာသည္။
၁၉၈၈ လူထုအံုႂကြမႈႏွင့္ ေနာက္ပိုင္းႏွစ္မ်ားအထိ၊ အထူးသျဖင့္ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲ အၿပီး ကာလမ်ားတြင္ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ အားလံုးနီးပါး တရားေသ ဆုပ္ကိုင္ခဲ့ေသာ မူ၀ါဒမ်ားအနက္ တခုမွာ စစ္တပ္ကို သူတို႔၏ ေနရာမွန္၊ စစ္တန္း လ်ားသို႔ ျပန္ပို႔ေရးပင္ ျဖစ္သည္။ ဤမူ၀ါဒကို ဆုပ္ကိုင္ သူမ်ားထဲတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လည္း တဦး အပါအ၀င္ ျဖစ္သည္။ သူ၏ဖခင္က စစ္တပ္ကို တည္ေထာင္ခဲ့သူ တဦး ျဖစ္ၿပီး စစ္တပ္၏ အခန္းက႑သည္ လူထုကို ႏွိပ္စက္ရန္မဟုတ္ ဟုလည္း သူက ျပန္ေျပာင္းေျပာခဲ့သည္။
ယခုအခ်ိန္တြင္ ျပည္ပေရာက္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (လြတ္ေျမာက္ နယ္ေျမ) ၏ ႏုိင္ငံျခားေရး ေကာ္မတီ တာ၀န္ခံ ျဖစ္ေသာ ကိုညိဳအုန္းျမင့္က ထိုနည္းလမ္းကို အစြန္းေရာက္သည္ဟု ျမင္ေၾကာင္း ေျပာသည္။
“က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ မူ၀ါဒအားနည္းခ်က္တခုက မင္းတို႔ ငါ့ဘက္ကလား ရန္သူ႔ဘက္ကလား ဆိုၿပီး စဥ္းစားၾကတဲ့ အခ်က္ပဲ။ အလယ္အလတ္ ရပ္တည္ခ်က္ပံုစံမ်ဳိးဆိုတာ မရိွခဲ့ဘူး။ စစ္အစိုးရကို ပိုၿပီး ခပ္ရိုင္းရိုင္း၊ ခပ္ထန္ထန္၊ ခပ္ၾကမ္းၾကမ္း စကားလံုးေတြနဲ႔ မေျပာႏိုင္ရင္ ခင္ဗ်ား ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေနရာ ရမွာမဟုတ္ဘူး” ဟု ကိုညိဳအုန္းျမင့္က သံုးသပ္သည္။
အက်ဳိးဆက္အျဖစ္ ဘက္ႏွစ္ဘက္စလံုးက တဘက္ႏွင့္တဘက္ အေပးအယူ လုပ္ျခင္းထက္ အၿပီးသတ္ ေခ်မႈန္း ေရးကိုသာ ဦးတည္ေနၾကသည္ဟု သူက ေျပာျပခဲ့သည္။
“အန္အယ္လ္ဒီက ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အႏိုင္ရခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ဘဝင္ျမင့္သြားတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္က ပါတီ၀င္ ေတြၾကားမွာ လက္ေတြ႔မက်တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ ျဖစ္ေစခဲ့တယ္။ ႏိုင္ငံေရးအသာစီး ရၿပီလို႔ ထင္ခဲ့့ၾကတယ္။ တကယ္ေတာ့ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို ပြဲသိမ္းလို႔ ထင္ျမင္ယူဆတာ မဟာအမွားပဲ” ဟု ကိုညိဳအုန္းျမင့္က ေျပာျပခဲ့သည္။
အန္အယ္လ္ဒီအဖြဲ႕ဝင္ အမ်ားစုလိုခ်င္သည္မွာ စစ္တပ္က ၎တို႔ပါတီထံသို႔ ႏိုင္ငံေရးအာဏာ လႊဲေျပာင္းေပးအပ္ရန္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ယင္းအခ်က္ေၾကာင့္ပင္ စစ္တပ္ကို ပို၍ ေ၀းကြာ သြားေစၿပီး အမ်ဳိးသား ရင္ၾကားေစ့ေရးလုပ္ရန္ အတြက္လည္း ပို၍ အလွမ္းေ၀း သြားေစသည္ဟု သူက ဆိုသည္။
“၁၉၈၈၊ ၉၀ ကာလေတြမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက စစ္ေျမျပင္ႀကီးလိုပဲ။ ေဒၚစုက က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ တပ္မႉးေပါ့။ ျပည္သူေတြကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ရဲေဘာ္ေတြ။ က်ေနာ္တို႔က အင္အားႀကီးတဲ့ တကယ့္စစ္တပ္ႀကီးနဲ႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ေနတာနဲ႔ တူတယ္။ စစ္တပ္က က်ေနာ္တို႔ တပ္ေတြကို ၿဖိဳခြင္းလိုက္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ကိုယ့္အင္အား ကို ကိုယ္ က်ေနာ္တို႔ ျပန္မတည္ေဆာက္ ႏိုင္ေတာ့ဘူး” ဟု ကိုညိဳအုန္းျမင့္က ေျပာသည္။
ထိုစဥ္က ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားနည္းတူ လႈပ္ရွား တက္ႂကြသူမ်ား၏ ႏိုင္ငံေရး အေတြ႔အႀကံဳမွာ ၃၊ ၄ လ ခန္႔သာ ရိွေသး ေသာ္လည္း အဖြဲ႔ခ်ဳပ္တြင္ မူ၀ါဒခ်မွတ္သူမ်ား ျဖစ္လာခဲ့ၾကသည္ဟု သူက ေျပာျပသည္။
“က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ အမွားတခုကေတာ့ စိတ္ခံစားခ်က္ေတြကို အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ရဲ႕ မူ၀ါဒထဲမွာ ေရာထည့္ ခဲ့ၾကတာပဲ။ ႏြားရိုင္းသတ္ပြဲလို မည္းမည္းျမင္ရာ လိုက္ေဝွ႕ေနသလို ျဖစ္ေနတယ္” ဟု သူက ျပန္ေျပာင္း သံုးသပ္သည္။
ျမန္မာလူမ်ဳိး အမ်ားစုကလည္း ဤသို႔ ရပ္တည္ခ်က္ ျပင္းထန္မႈမ်ဳိးကို သေဘာက်ခဲ့ၿပီး အေပးအယူ လုပ္ရန္ မလိုလား ခဲ့ၾကဟု ကိုညိဳအုန္းျမင့္က ဆိုသည္။
“၁၉၈၈ ခုႏွစ္က တကယ့္ကို ႀကီးမားတဲ့ လူထုအံုႂကြမႈႀကီးကို ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရၿပီးတဲ့ ေနာက္မွာ က်ေနာ္တို႔ ေတြက လံုး၀ ၿပီးျပည့္ စံုတဲ့ ေအာင္ပြဲတခု ရေတာ့မယ္္လို႔ ထင္ခဲ့ၾကတာ” ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။
ကိုေအာင္ႏိုင္ဦးက အဂၤလိပ္ကဗ်ာဆရာ ၀ီလီယံ အားနက္စ္ ဟန္နလီ ေရးသည့္ အႏိုင္မခံ (Invictus) ဆိုေသာ ကဗ်ာထဲမွ စာေၾကာင္းတေၾကာင္းကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ အလြန္သေဘာက်ခဲ့သည္ဟု ေျပာျပသည္။
“ငါ၏ ဦးေခါင္း ေသြးမ်ားျဖင့္ ရဲရဲနီလွ်က္ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ ညြတ္ကား မညြတ္.. ဆိုတဲ့စာသားေလးပဲ။ က်ေနာ္တို႔ေတြလည္း အဲဒီသတၱိမ်ဳိးနဲ႔ ႀကီးျပင္းလာခဲ့တာပါ။ ဒါေပမယ့္ တျခားဘက္မွာေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အျပန္အလွန္ ညႇိႏႈိင္းမႈေတြ လုပ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္” ဟု ကိုေအာင္ႏုိင္ဦးက ေျပာျပသည္။
အတိုက္အခံ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားက စစ္အစိုးရႏွင့္ အေပးအယူမလုပ္ႏိုင္ျခင္းမွာ အံအားသင့္ဖြယ္ မဟုတ္ေပ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ အတိုက္အခံမ်ား အခ်င္းခ်င္း အၾကားတြင္ပင္ အေပးအယူ မလုပ္ႏုိင္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ကိုေအာင္ႏိုင္ဦးက သံုးသပ္သည္။
“ရန္သူကို အထီးက်န္မျဖစ္ပါေစနဲ႔။ ရန္သူကို ေခ်ာင္ထဲမွာ ထိုးမထားပါနဲ႔။ က်ေနာ္တို႔က ရန္သူကို အလင္းထဲကို ဆြဲထုတ္ဖို႔ လိုတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ေတာ့ အေျပာင္းအလဲဆိုတာ ဘယ္ေတာ့မွ ျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ဘူး” ဟု သူက ဆိုသည္။
သို႔ေသာ္ စစ္တပ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို အလင္းေရာင္အတြင္းသို႔ ထြက္လာ ေစရန္ မည္သို႔ ဆြဲေဆာင္ရမည္ကို မည္သူ တဦး တေယာက္မွ် မသိခဲ့ၾကေပ။ ေသခ်ာသည္ကေတာ့ စစ္အစိုးရတြင္ ထို႔ကဲ့သို႔ေသာ ႏုိင္ငံေရးဆႏၵ မရိွသည္ ကို သမိုင္းက သက္ေသျပခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။
အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က အမ်ဳိးသားရင္ၾကားေစ့ေရး အတြက္ ႁခြင္းခ်က္မထား၊ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးရန္ ေတာင္းဆိုေန မည့္အစား စစ္အစိုးရ ထံသို႔ ရွင္လင္းျပတ္သားသည့္ အာဏာခြဲေ၀ယူေရး ကမ္းလွမ္းခ်က္ကို ထုတ္ျပန္ေၾကညာကာ တင္ျပ သင့္သည္ဟု ကိုေအာင္ႏုိင္ဦးက ယံုၾကည္ေနသည္။
“ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးက အစြန္း ၂ ဘက္ကို ေရာက္ေနၾကတယ္။ က်ေနာ္တို႔က အစြန္းေရာက္ အေျဖေတြ ရွာၾကမွာလား။ စစ္အစိုးရကို ဗံုးက်ဲၿပီး အျပတ္ ရွင္းပစ္ႏုိင္မွာလား။ ဒါက မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ ဒါဆို စစ္အစိုးရနဲ႔ လံုး၀ ပူးေပါင္းမလား။ ဒါကလည္း မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းတခုပဲ” ဟု သူက ဆုိသည္။
အလယ္အလတ္က်ေသာ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး နည္းလမ္းသည္လည္း အလုပ္မျဖစ္ဟု သူကေျပာျပန္သည္။
“ဒါဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔က ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ျပန္လည္ေ၀ဖန္ ဆန္းစစ္မႈ လုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီ။ ႏိုင္ငံေရး ရလဒ္ေကာင္းေတြ ထြက္ေပၚႏိုင္တဲ့ နည္းေတြကို စဥ္းစားဖို႔လိုလာၿပီ။ ၁ ႏွစ္ ဒါမွမဟုတ္ ၂ ႏွစ္ ေလာက္ မွား ခဲ့တာက ျပႆနာမဟုတ္ေပမယ့္ အႏွစ္ ၂၀ ေတာင္ မွားတယ္ ဆိုတာေတာ့ မျဖစ္သင့္ဘူး” ဟု ကိုေအာင္ႏိုင္ ဦးက မွတ္ခ်က္ခ်သည္။
ဧရာ၀တီမွ ကူးယူသည္
Subscribe to:
Posts (Atom)
